Podstawy zawodoznawstwa

2022Z

Kod przedmiotu16N1O-PZA
Punkty ECTS
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzające
Wymagania wstępne
Opis ćwiczeń
Opis wykładówZawodoznawstwo jako obszar badań pedagogiki pracy i zarazem interdyscyplinarna dziedzina naukowa. Przedmiot, zadania i obszary badawcze zawodoznawstwa. Podstawowe pojęcia zawodoznawstwa: zawód, specjalność, stanowisko pracy, zadanie zawodowe, praca zawodowa. Zawodoznawstwo jako dziedzina wiedzy naukowej. Znaczenie dla instytucji z obszaru poradnictwa zawodowego. Wyodrębnianie zawodów. Zarys historyczny podziału pracy. Poziomy i pionowy podział pracy jako podstawowy czynnik konstytuujący zawody. Zawód jako fenomen kultury wynikły z podziału pracy. Kontekst pedagogiczny zawodu. Pedagogizacja czynności wytwórczych i usługowych. Grupowanie zawodów według różnych kryteriów. Podstawowe kategorie zawodów. Analizowanie zawodów ze względu na dominujący przedmiot pracy, na treść pracy w zawodzie oraz wymagania stawiane kandydatom do zawodów. Opisywanie zawodów w różnych zakresach i dla różnych odbiorców tej wiedzy. Klasyfikacje zawodów. Układ Międzynarodowego Standardu Klasyfikacji Zawodów ISCO. Struktura i zastosowania Klasyfikacji Zawodów i Specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz Klasyfikacji Zawodów Szkolnictwa Zawodowego. Zasady klasyfikowania zawodów i specjalności. Badania tendencji rozwojowych w zawodach. Kompetencje zawodowe a kwalifikacje zawodowe. Profil kompetencji zawodowych – struktura i procedura przygotowania. Opracowywanie i wykorzystywanie standardów kompetencji zawodowych. Źródła informacji o zawodach. Dokumenty zawodoznawcze: opisy zawodów, charakterystyki zawodowe, standardy kompetencji/kwalifikacji zawodowych i inne. Model Polskiej Ramy Kwalifikacji. Nowe ujęcie zawodu. Najważniejsze czynniki wpływające na przemiany, zanikanie i powstawanie nowych zawodów. Wpływ postępu naukowo-technicznego na treść i charakter pracy w zawodach. Mobilność zawodowa w trakcie kariery zawodowej. Struktura zawodowo – kwalifikacyjna osób pracujących we współczesnej gospodarce. Lokalny i globalny rynek pracy. Globalizacja a kariery zawodowe. Etyka zawodowa/etyki zawodowe. Znaczenie moralności pracowniczej. Formalne i nieformalne regulatory zachowań zawodowych.,ĆWICZENIA:Człowiek w obliczu pracy zawodowej. Zawodowy rozwój człowieka. Uwarunkowania przedmiotowe i podmiotowe. Klasyfikacja zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy. Uwarunkowania rozwoju jednych i zanikanie innych zawodów na rynku pracy. Grupowanie zawodów na potrzeby poradnictwa zawodowego. Analiza pracy, struktura i kategorie opisu zawodu. Charakterystyki zawodów jako źródło informacji zawodowej. Badanie pracy (układ technologiczny, współdziałania, organizacji pracy, energetyczny, cybernetyczny, myślowy). Teczki zawodów, charakterystyki kwalifikacyjne, opisy zawodów. Kształcenie zawodowe w postindustrialnej gospodarce. Kwalifikacje zawodowe. Kwalifikacje kluczowe. Kompetencje kluczowe dla pracowników PUP i WUP. Badanie pracy (czynności zawodowych na stanowisku pracy), w tym istota pracy i czynności zawodowych. Struktura analizy czynności zawodowych. Arkusz obserwacji i badania pracy zawodowej. Układ struktury czynności zawodowych (technologiczny, cybernetyczno-informacyjny). Analiza zawodu (opis pracy w zawodzie), w tym struktura modeli analizy zawodu. Kategorie opisu zadań i czynności oraz opisu środowiska pracy w zawodzie, kształcenia i zatrudnienia w zawodzie. Charakterystyki zawodów (źródła informacji o zawodzie), w tym charakterystyka zawodu jako dokument informacji o zawodzie. Charakterystyka zawodu szkolnego. Informacje o zawodach dla poradnictwa zawodowego. Teczki o zawodach. Grupowanie zawodów dla informacji o zawodach, w tym grupowanie zawodów wg przedmiotu pracy, wg relacji człowiek – dane – ludzie; wg struktury zatrudnienia oraz procesów pracy. Powstawanie nowych zawodów w obszarach intensywnego rozwoju, w tym czynniki motywujące powstawanie nowych zawodów, technologie i nowe zawody przyszłości; wprowadzanie nowych zawodów do klasyfikacji KZiS oraz KZSZ. Prestiż zawodu w strukturze społecznej, w tym istota prestiżu. Hierarchia prestiżu w miejscu pracy i w społeczeństwie. Kryteria poważania społecznego.
Cel kształcenia
Literatura podstawowa1) Bańka A., Chirkowska-Smołak T., Charakterystyki zawodów i ofert pracy. , Poznań , 199 2) Bańka A., Zawodoznawstwo, pośrednictwo pracy, doradztwo zawodowe, ., 1995 3) Czarnecki K., Podstawowe pojęcia zawodoznawstwa, , „Humanista”, , 2008 4) Jeruszka U, Człowiek i zawód. Wybrane zagadnienia z pedagogiki pracy, IPiSS, 2010 5) Nowacki T., Zawodoznawstwo., ITeE, 1999 6) Sobierajski T., Kształcenie zawodowe w postindustrialnej gospodarce, , ., 2013 7) Wołk Z., Zawodoznawstwo, ., 2013
Literatura uzupełniająca
Uwagi