Religioznawstwo

Religions studies

2019L

Kod przedmiotu1916N2-REL
Punkty ECTS 1
Typ zajęć Wykład
Przedmioty wprowadzającebrak
Wymagania wstępnebrak
Opis ćwiczeńbrak
Opis wykładówI. Religia i religie 1) Definicje religii. Różne koncepcje genezy zjawisk religijnych. 2) Struktura religii. Typologia religii według koncepcji bóstwa – teizm, deizm, panteizm, politeizm – scharakteryzować zwięźle każdy z typów. 3) Religie plemienne, narodowe i światowe. Pierwotne formy religii – manizm, manaizm, fetyszyzm, animizm, totemizm – scharakteryzować zwięźle każdą z form. Kulty solarne. 4) Magia a religia; typologia magii. Tabu a religia. Typologia rytuałów religijnych (ofiara, modlitwa, ablucje, pielgrzymki, procesje). Kler, czyli organizacja kultu. Typologia funkcjonariuszy kultu. 5) Śmierć i obrzędy grzebalne a religia. Typologia obrzędów grzebalnych. Megalityczne budowle sepulkralne – menhiry, kromlechy, dolmeny, kurhany. 6) Archaiczne kulty płodności jako odpowiedź na śmierć. Matriarchat w historii ludzkości. Mitologia związana z matriarchatem. Kuwada – odmiany i związek z kultem religijnym. 7) Wspólne motywy religii świata: motyw trójcy, niepokalanego poczęcia, zmartwychwstania, kreacji, mesjasza, nieśmiertelności, potopu. II. Zarys dziejów krytyki religii 8) Starożytna krytyka religii – Epikur, Euhemer, Lukrecjusz. 9) Protestantyzm katolicyzm. Protestantyzm a „duch kapitalizmu” według Maksa Webera. Rudolfa Bultmanna koncepcja demitologizacji chrześcijaństwa. 10) Ateizm oświeceniowy: materializm mechanistyczny La Mettrie’ego. Redukcje: naturystyczna, antropologiczna, euhemerystyczna i psychologiczna Paula Holbacha. 11) Człowiek jest tym, co je. Ludwiga Feuerbacha krytyka religii. Karola Marksa poprawki do Feuerbacha. 12) Zarzuty Fryderyka Nietzschego wobec chrześcijaństwa. 13) Redukcja socjologiczna Emile'a Durkheima. 14) Redukcja psychologiczna: religia w psychoanalizie Zygmunta Freuda, Carla Gustawa Junga i Ericha Fromma. 15) Fenomenologia religii: koncepcje Maksa Schelera, Rudolfa Otto, Mircei Eliadego. 16) Podstawowe tezy socjobiologiczne o religii.
Cel kształceniaZapoznanie się przez studentów z różnymi definicjami religii, koncepcjami dotyczącymi jej genezy i struktury, z różnymi typologiami religii, z istotnymi fenomenami – wątkami i motywami – wspólnymi dla wszystkich lub wielu wyznań oraz zdobycie wiedzy przez studentów o najważniejszych w historii krytyki religii – od starożytności do wieku dwudziestego – koncepcjach krytycznych, interpretacyjnych i analitycznych – filozoficznych, socjologicznych, psychologicznych i antropologicznych. Po ukończeniu kursu wykładów o istocie religii student rozumie, że religia jest zjawiskiem ogólnoludzkim i że wszelkie religie są pod każdą szerokością geograficzną oraz w każdym czasie podobne do siebie. Student jest świadom, że podobieństwa wynikają ze wspólnych wszystkim ludziom na ziemi cech psychicznych, czyli tego, co nazywamy „naturą ludzką”. Student potrafi wskazać uniwersalne cechy wszystkich religii, kluczowe podobieństwa, umie sformułować ich genezę – psychologiczno-socjologiczną i antropologiczno-filozoficzną. Zna elementy struktury religii i ich psychologiczno-socjologiczne uzasadnienie. Student rozumie, że problem religii, problem istnienia Boga jest najważniejszym pytaniem człowieka, najistotniejszym zagadnieniem filozoficznym, a ponadto - że antropogeneza i tym samym geneza kultury jako takiej mają swój początek w religii.
Literatura podstawowa1) J. Galarowicz, W poszukiwaniu istoty religii, Wyd. Zakonu Pijarów, 1991 2) Z. J. Zdybicka, Człowiek i religia. Zarys filozofii religii, Redakcja Wydawnictw KUL, 1993 3) G. Widengren, Fenomenologia religii, przeł. Joanna Białek, Kraków, 2008 4) A. Szyjewski, Etnologia religii, Wyd. Nomos, 2001
Literatura uzupełniająca1) A. Bronk, wyd. Towarzystwo Naukowe KUL, Nauka wobec religii, 1996r., tom 2) J. A. Kłoczowski, wyd. Wyd. Biblos , Między samotnością a wspólnotą. Wstęp do filozofii religii, 1994r., tom 3) A. Bonk, wyd. Towarzystwo Naukowe KUL, Podstawy nauk o religii, 2009r., tom
Uwagibrak