Prawo cywilne

Civil Law

2019Z

Kod przedmiotu2421N2-PRCyw
Punkty ECTS 2
Typ zajęć Wykład
Przedmioty wprowadzającebrak
Wymagania wstępnebez wymagań wstępnych
Opis ćwiczeńnie prowadzi się ćwiczeń
Opis wykładówRozdział 1 Prawo cywilne w ogólności I. Wiadomości ogóle o prawie. 1. Normatywny charakter prawa 2. Zadania prawa 3. Struktura prawa II. Prawo cywilne w systemie prawa 1. Struktura prawa cywilnego 2. Charakterystyczne cechy prawa cywilnego a. Autonomia podmiotów i zasada aktywności własnej b. Prawo rozsądnego kompromisu i c. Prawo podmiotowe i jego składowe (uprawnienie) d. Sankcje w prawie cywilnym 3. Podstawowe pojęcia prawa cywilnego a. Zdarzenie prawne b. Zobowiązanie (dłużnik-wierzyciel-świadczenie-wymagalność-zbowiązanie naturalne) c. Umowa (odstąpienie-wypowiedzenie-rozwiązanie-wzajemna) d. Wielość dłużników i wierzycieli (solidarność) e. Zdolność prawna; zdolność do czynności prawnych f. Odpowiedzialność majątkowa Rozdział 2. Źródła prawa cywilnego I. Pojęcie źródeł prawa cywilnego w znaczeniu przedmiotowym i funkcjonalnym II. Akty normatywne prawa cywilnego 1. Kodeks cywilny a. Charakterystyka ogólna b. Systematyka kodeksu c. Znaczenie kodeksu d. Zakres stosowania k.c. „gdy przepisy nie stanowią inaczej 2. Inne kodeksy w zakresie prawa cywilnego a. Kodeks rodzinny i opiekuńczy b. Kodeks spółek handlowych c. Kodeks morski 3. Pozakodeksowe przepisy prawa cywilnego 4. Akty wykonawcze do kodeksu cywilnego 5. Obowiązywanie przepisów prawa cywilnego w przestrzeni i czasie a. Obowiązywanie prawa cywilnego w przestrzeni b. Obowiązywanie prawa cywilnego w czasie i. Początek obowiązywania ii. Derogacja iii. Zasada „nieznajomość prawa szkodzi” a obowiązek publikacji aktów normatywnych iv. Zasada „prawo nie działa wstecz” v. Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej (retrospektywność, retroaktywność nieprawidłowa, zasada dalszego działania ustawy dawnej 6. Funkcjonalne źródła prawa a. Zasady współżycia społecznego b. Zwyczaje c. Wzorce umowne (ogólne warunki, regulaminy, wzory) 7. Wykładnia i jej metody a. Luka w prawie; analogia b. Wykładnia funkcjonalna; systemowa; gramatyczna; logiczna; historyczna c. Zasada wykładni zgodnej z konstytucją i prawem europejskim d. Prawa człowieka w systemie źródeł prawa e. Przepisy bezwzględnie obowiązujące i dyspozytywne Rozdział 3. Podmioty prawa cywilnego. Przedmioty prawa I. Zagadnienia ogólne II. Podmiotowość prawna osób fizycznych 1. Zdolność prawna a. Powstanie zdolności prawnej. Nasciturus b. Utrata zdolności prawnej c. Uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu 2. Zdolność do czynności prawnych a. Pojęcie b. Brak zdolności do czynności prawnych; ubezwłasnowolnienie całkowite c. Ograniczona zdolność do czynności prawnych; ubezwłasnowolnienie częściowe 3. Indywidualizacja osób fizycznych 4. Ochrona dóbr osobistych a. Pojęcie i przesłanki b. Sposoby ochrony dóbr osobistych c. Prawo do informacji a zagrożenie dobra osobistego III. Osoby prawne 1. Pojęcie osoby prawnej 2. Zdolność prawna i do czynności prawnych osoby prawnej; organy osoby prawnej; postępowanie w razie braku właściwych organów; czynności fałszywego lub nieumocowanego organu 3. Typy osób prawnych korporacje i fundacje 4. Typy osób prawnych: Skarb Państwa; samorządowe osoby prawne; osoby zarządzające mieniem państwowym i samorządowym; funkcje zlecone administracji 5. System rejestracyjny osób prawnych 6. Ułomne osoby prawne 7. Ochrona dóbr osobistych osób prawnych IV. Przedstawicielstwo 1. Pojęcie. Odgraniczenie od instytucji zbliżonych 2. Przedstawicielstwo ustawowe; pełnomocnictwo 3. Rodzaje pełnomocnictwa a. Ogólne, domniemane, reprezentacja wzajemna małżonków, prokura b. Pełnomocnictwo w administracji 4. Rzekomy pełnomocnik (falsus procurator) 5. Wygaśnięcie pełnomocnictwa V. Przedmioty praw 1. Zagadnienia ogólne 2. Rzeczy a. Ruchomości i nieruchomości b. Inne podziały i kwalifikacje rzeczy c. Części składowe rzeczy d. Przynależności 3. Inne niż rzeczy przedmioty prawa a. Przedmioty materialne niebędące rzeczami b. Przedmioty niematerialne c. Pieniądz d. Papiery wartościowe 4. Przedmioty zbiorowe, przedsiębiorstwo 5. Mienie i majątek 6. Surogacja 7. Pożytki Rozdział IV. Prawo podmiotowe 1. Pojęcie prawa podmiotowego, jego treść i użyteczność 2. Postacie praw podmiotowych a. Prawa podmiotowe bezwzględne i względne b. Prawa majątkowe i niemajątkowe c. Prawa samoistne i akcesoryjne d. Prawa samodzielne i związane e. Prawa przenoszalne i nieprzenoszalne f. Prawa definitywne i tymczasowe (ekspektatywy) g. Prawa kształtujące 3. Nabycie i utrata prawa a. Nabycie prawa i. Nabycie pierwotne i pochodne ii. Nabycie translatywne i konstytutywne iii. Zasada „nikt nie może przenieść więcej praw niż sam ich ma” b. Utrata prawa 4. Brak obowiązku wykonywania prawa 5. Wykonywanie prawa i skorelowanego z nim obowiązku. Brak obowiązku osobistego wykonywania prawa i obowiązku 6. Kolizja praw 7. Zbieg roszczeń Rozdział V. Powstanie praw i obowiązków cywilnoprawnych I. Pojęcie i znaczenie zdarzeń prawnych II. Umowy i inne czynności prawne 1. Ogólna charakterystyka a. Rodzaje czynności prawnych b. Umowa; funkcje umów; umowy nazwane i nienazwane; interpretacja umów 2. Dokonywanie czynności prawnych w ogólności 3. Forma oświadczenia woli a. Formy zwykłe i szczególne b. Szczególne formy: akt notarialny; poświadczenie daty lub podpisu c. Zwykła forma pisemna i forma dokumentowa d. Skutki niezachowania formy; i. Nieważność czynności prawnej (ad solemnitatem) ii. Nieważność w zakresie oznaczonych skutków (ad eventum) iii. Trudności dowodowe w razie nie zachowania formy zwykłej bez zastrzeżenia ustawowego (ad probationem) iv. Pozbawione doniosłości prawnej wymagania praktyki do do formy ? v. Forma zastrzeżona przez strony vi. Forma czynności prawnej a forma umowy 4. Inne przesłanki opcjonalnie wymagane przy składaniu oświadczeń woli a. Zgoda osoby trzeciej b. Zezwolenie administracji c. Wpis do księgi wieczystej i. Zagadnienia ogólne ii. Wpis obligatoryjny, konstytutywny iii. Domniemania związane z wpisem iv. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych v. Kolejność wykonywania praw rzeczowych wpisanych i niewpisanych do księgi wieczystej w razie ich kolizji. d. Wpis do innych rejestrów 5. Zawarcie umowy a. Pojęcie – zgodne oświadczenie woli stron b. Obowiązek zawarcia umowy; umowa przedwstępna; inne porozumienia przygotowujące zawarcie umowy. Obowiązek lojalności. c. Umowa a inne czynniki kształtujące treść stosunku prawnego między stronami umowy. d. Umowa adhezyjna e. Ofertowy tryb zawarcia umowy f. Negocjacje; ogłoszenia, reklamy, cenniki g. Przetarg h. Zawieranie umów z użyciem wzorca i. Istotne elementy treści czynności prawnej, a dodatkowe zastrzeżenia umowne, warunek, termin. 6. Wadliwość czynności prawnych a. Rodzaje wadliwości b. Nieważność bezwzględna i. Występowanie nieważności bezwzględnej ii. Sprzeczność czynności z prawem i zasadami współżycia społecznego iii. Umowa o świadczenie niemożliwe iv. Brak świadomości i swobody przy składaniu oświadczenia v. Pozorność czynności prawnej vi. Nieważność z uwagi na praktyki monopolistyczne c. Nieważność względna i. Błąd ii. Podstęp, czyli błąd kwalifikowany iii. Groźba iv. Wyzysk d. Bezskuteczność zawieszona e. Bezskuteczność względna III. Akty administracyjne 1. Ogólna charakterystyka cywilnoprawnej doniosłości aktów administracyjnych 2. akty administracyjne powodujące bezpośrednie skutki cywilnoprawne 3. akty administracyjne powodujące pośrednie skutki cywilnoprawne 4. Orzeczenia antymonopolowe IV. Orzeczenia sądowe jako zdarzenia prawne VI. Upływ czasu 1. Obliczanie terminów 2. Przedawnienie 3. Terminy zawite Rozdział VI. Elementy prawa rzeczowego I. Ogólne wiadomości o prawie rzeczowym a. Charakter praw rzeczowych i numerus clausus praw rzeczowych b. Rodzaje praw rzeczowych II. Treść i wykonywanie prawa własności a. Pojęcie i formy własności b. Uprawnienia właściciela c. Granice prawa własności d. Granice prawa własności nieruchomości. Prawo sąsiedzkie III. Nabycie i utrata własności a. Przeniesienie własności i. Umowy zobowiązująco rozporządzające ii. Przeniesienie solo consensu własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości iii. Wydanie rzeczy sposobem przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do gatunku iv. Kauz
Cel kształceniaPoznanie podstaw prawa cywilnego
Literatura podstawowa1) A. Bieranowski, P. Bogdalski, M. Goettel, Prawo cywilne - zarys wykładu, Oficyna, 2016 2) E. Gniewek, P. Michnikowski, Zarys prawa cywilnego, Wydawnictwo C.H.Beck, 2016
Literatura uzupełniająca1) wyd. C.H. Beck, Prawo cywilne. Zbiór przepisów, 2019r., tom 1, wybranes.
Uwagi