Historia języka rosyjskiego

History of Russian Language

2021Z

Kod przedmiotu1424S1O-HJRh
Punkty ECTS 2
Typ zajęć Wykład
Przedmioty wprowadzająceSCS
Wymagania wstępneWiedza i umiejętności z zakresu gramatyki współczesnego języka rosyjskiego oraz wiedza ogólnojęzykoznawcza.
Opis ćwiczeń-
Opis wykładówPojęcie języka literackiego. Metodologia badań historyczno-językowych. Charakterystyka źródeł. Historia książki i drukarstwa rosyjskiego. Rozwój pisma. Podstawowe etapy dziejów języka rosyjskiego. Język staroruski. Początki piśmiennictwa. Najstarsze zabytki piśmiennictwa (XI-XIV ww.) Podział dialektalny wspólnej przestrzeni wschodniosłowiańskiej. Dyglosja rusko-cerkiewnosłowiańska jako problem badawczy. System fonetyczny i gramatyczny języka staroruskiego w porównaniu z systemem fonetycznym języka SCS. Podstawowe wiadomości z gramatyki historycznej JR. Wokalizm i konsonantyzm. Skutki zaniku samogłosek redukowanych. Kontynuacja i rozwój kategorii i form we współczesnych językach słowiańskich. Zmiany w obrębie fleksji. Rozwój paradygmatów fleksyjnych rzeczownika we współczesnym języku rosyjskim. Kształtowanie się współczesnej odmiany zaimków, przymiotników, liczebników w języku rosyjskim. Odmiana czasowników. Kształtowanie się kategorii aspektu. Kategoria czasu czasowników. Kształtowanie się kategorii imiesłowów przysłówkowych. Podstawowe wiadomości ze składni. Cechy charakterystyczne tekstów różnych stylów i gatunków: teksty sakralne, dokumenty sądowo-prawnicze, powstanie i rozwój literatury pięknej. Język ruski na Rusi Moskiewskiej. Zabytki piśmiennictwa XIV-XVIII ww. Drugi i trzeci wpływ południowo-słowiański. Język utworów religijnych. Dokumenty prawne. Utwory o charakterze polemicznym. Kodyfikacja języka cerkiewno-słowiańskiego. Pierwsze gramatyki i słowniki. Powstanie i kształtowanie się współczesnego języka literackiego w XVIII-XIX ww. Twórczość N.M. Karamzina i A.S. Puszkina. Romantyzm. Realizm krytyczny. Literatura „srebrnego” wieku. Zmiany w języku literackim w dobie rewolucji październikowej. Tendencje rozwojowe współczesnego języka rosyjskiego.
Cel kształceniaZapoznanie z przedmiotem i zadaniami gramatyki historycznej i historii rosyjskiego języka literackiego. Zapoznanie z korpusem staroruskich zabytków piśmienniczych. Przekazanie wiedzy o dotychczasowym stanie badań historii języka rosyjskiego. Przekazanie wiedzy o związkach genetycznych języka rosyjskiego z innymi językami słowiańskimi i indoeuropejskimi. Przekazanie wiedzy o odmianach dialektalnych języka rosyjskiego. Zapoznanie z alfabetami słowiańskimi w ich odmianie historycznej. Wyrobienie umiejętności interpretacji staroruskich form gramatycznych. Wyrobienie umiejętności czytania i interpretowania tekstów staroruskich. Wyrobienie umiejętności przekładu tekstów staroruskich na język polski.
Literatura podstawowa1) Сабитова З.К., Историческая грамматика русского языка. Учебное пособие, Москва, 2015 2) Захарова Л.А., Старикова Г.Н., История русского языка. Историческая грамматика, Москва, 2012 3) Войлова К.А., Леденева В.В., История русского литературного языка, Москва, 2009 4) Lawrinienko A., Historia języka rosyjskiego, Część I, Rzeszów, 2001 5) Galster I., Zarys gramatyki historycznej języka rosyjskiego, Warszawa: PWN, 1998 6) Rieger J., Z dziejów języka rosyjskiego, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1998
Literatura uzupełniająca1) Виноградов В.В., Очерки по истории русского литературного языка XVII - XIX вв., Москва, 1986 2) Успенский Б.А., История русского литературного языка (ХI—ХVII вв). Учебное издание, Москва, 2002
Uwagi-