Historia literatury rosyjskiej III

History of Russian Literature III

2020L

Kod przedmiotu1424S1O-HLRIIIh
Punkty ECTS 2,5
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzająceWstęp do literaturoznawstwa. Historia literatury rosyjskiej II
Wymagania wstępneStudenci powinni dysponować wiedzą z zakresu wstępu do literaturoznawstwa i historii literatury rosyjskiej II.
Opis ćwiczeńTwórcy i symbole Pieczorin jako przykład „zbędnego człowieka”. Znaczenie pojęcia „zbędnego człowieka” w kontekście lermontowskiej powieści. Obraz Pieczorina: filozofia życia, moralność, dialektyka dobra i zła, uczucia i rozsądku. Miłość w liryce Aleksandra Błoka („Wiesze o Przepięknej Pani”). Błok i młodsi symboliści. Symboliczny obraz „Przepięknej Pani”. Specyfika stylistycznej warstwy utworu. Filozoficzne i społeczne problemy w sztuce „Na dnie” Maksima Gorkiego. Ukazanie prawdy życiowej w sztuce i jej filozoficzne znaczenie. Bohaterowie sztuki. Spór na temat sensu ludzkiego życia. Nowatorstwo Gorkiego. Tragedia człowieka w epoce totalitaryzmu w utworze „Requiem” Anny Achmatowej. Geneza utworu. Zasady kompozycyjne i środki poetyckie. Specyfika prezentacji bohatera lirycznego. Motyw pamięci i śmierci w utworze. Główne problemy w utworze „To ja, Ediczka” Eduarda Limonowa. Geneza utworu. Obraz głównego bohatera. Obraz samotności. Ideowa struktura utworu. Wolność w liryce Włodzimierza Wysockiego. Specyfika prezentacji bohatera lirycznego. Symbolika obrazu „pomnika” i „labiryntu”. Specyfika stylistycznej warstwy utworu. Archetyp saloity w utworze W. Jerofiejewa „Moskwa – Pietuszki”. Znaczenie pojęcia „saloita” w kontekście powieści. Obraz głównego bohatera i jego filozofia życia. Funkcjonowanie motywów szaleństwa, samozagłady i pogardy. Lektury obowiązkowe Михаил Лермонов, «Герой нашего времени» Александр Блок, Стихи о Прекрасной Даме» Максим Горький, «На дне» Анна Ахматова, «Реквием» Эдуард Лимонов, «Это я, Эдичка» Венедикт Ерофеев, «Москва - Петушки» Lektury uzupełniające Иван Гончаров, «Обломов» Федор Тютчев, стихотворения Адександр Блок, «Двенадцать» Сергей Есенин, стихотворения Марина Цветаева, стихотворения Людмила Петрушевкая, «Три девушки в голубом» Владимир Маяковский, «Облако в штанах» Владимир Набоков, «Лолита» Виктор Астафьеф, «Царь-рыба» Борис Пастернак, «Доктор Живаго»
Opis wykładówTwórcy i symbole Nikołaj Czernyszewski i jego znaczenie w historii literatury rosyjskiej. Iwan Gonczarow i jego znaczenie w historii literatury rosyjskiej. Świat poezji Fiodora Tiutczewa. Anton Czechow jako symbol nowego etapu w rozwoju rosyjskiej dramaturgii. Twórczość Iwana Turgieniewa. Typologia powieści – najważniejsze motywy i symbole. Życie i twórczość Władimira Majakowskiego. Świat poezji Siergieja Jesienina – najważniejsze motywy i symbole. Świat przedstawiony w utworach Władimira Nabokowa. Poezja Mariny Cwietajewej – najważniejsze motywy i symbole. Świat przyrody w twórczości Wiktora Astafiewa. Twórczość Wasilija Szukszyna – charakterologia, psychologizm, styl. Twórczość Siergieja Dowłatowa w kontekście rosyjskiego postmodernizmu. Borys Pasternak jako laureat literackiej Nagrody Nobla. Dmitrij Bykow jako krytyk i publicysta. Dramaturgia Ludmiły Pastuszewskiej.
Cel kształceniaCelem przedmiotu jest zapoznanie studentów z procesem historyczno-literackim XIX i XX wieku, jego uwarunkowaniami, rozwojem twórczości poszczególnych pisarzy oraz dziejami towarzyszącymi owej twórczości. Zadaniem zajęć jest także wskazanie metod i sposobów analizowania i interpretacji tekstów literackich. Celem wykładów jest zapoznanie studentów z literaturą rosyjską XIX i XX wieku. Analiza poszczególnych utworów przybliży studentom tematykę, problematykę i wartości artystyczne wybranych utworów. Analiza procesu historyczno-literackiego, kierunków i tendencji w tej literaturze przybliży słuchaczom najważniejsze fakty z dziejów literatury rosyjskiej XIX i XX wieku.
Literatura podstawowa1) Porębina G., Poręba S., Historia literatury rosyjskiej. 1917-1991, Katowice, 1994 2) Журавлев В.П. (ред.),, Русская литература XX века, Москва, 2004
Literatura uzupełniająca1) Barański Z, Semczuk A. (red)., Literatura rosyjska w zarysie, Warszawa, 1986 2) Лейдерман Н.Л., Липовецкий М.Н., Современная русская литература 1950-1990-е годы, том 1, 2, Москва, 2003
UwagiZajęcia są prowadzone w języku rosyjskim. Trudniesze kwestie mogą być wytłumaczone po polsku.