Historia literatury rosyjskiej I

History of Russian Literature I

2019L

Kod przedmiotu1424S1O-HLRIh
Punkty ECTS 3
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzająceWstęp do literaturoznawstwa. Historia Rosji.
Wymagania wstępneStudenci powinni dysponować wiedzą z zakresu wstępu do literaturoznawstwa i historią Rosji.
Opis ćwiczeńBajka jako wyraz zbiorowej mądrości (geneza, pojęcie, termin, podział tematyczny, charakterystyka rosyjskiej bajki ludowej, tematyka, kompozycja, bohaterowie, język); Bylina, jako przykład rosyjskiego eposu (geneza, pojęcie, termin, podział na cykle, charakterystyka byliny, bohaterowie, ideały ludowe, język poetycki); Specyfika staroruskiego latopisarstwa (etapy powstawania, idea utworu); Tradycja ustna i literacka w Słowie o wyprawie Igora (spory wokół autentyczności, historia odkrycia i hipoteza powstania, tło historyczne, kompozycja, język i idea utworu); Barok moskiewski – europejski wpływ na literaturę rosyjską (życie i droga twórcza Symeona z Połocka; Symeon z Połocka jako twórca pogranicza. Twórczość poetycka. Wpływ na rozwój kultury rosyjskiej); Proces oczyszczania języka rosyjskiego (Rola poety i poezji na przykładzie twórczości Łomonosowa. Teoria „trzech stylów” Łomonosowa. Reforma systemu wersyfikacji. Ody Łomonosowa); Przełamywanie norm klasycyzmu (Specyfika gatunkowa, nowatorstwo formalne, tematyka tekstu). Lektury obowiązkowe Царевна-лягушка Былина об Илье Муромце и Соловье Разбойнике Повесть временных лет Слово о полку Игореве Разговор с Анакреонтом Фелица Lektury uzupełniające Повесть о разорении Рязани Батыем Слово Сафония Рязанца (Задонщина) Повесть о Горе-Злочастии Повесть о Шемякином суде Протопоп Аввакум, Житие Михаил Ломоносов, Ода на день восшествия на престол Елизаветы Петровны Александр Сумароков, Дмитрий Самозванец Денис Фонвизин, Недоросль Александр радищев, Путешествие из Петербурга в Москву Николай Карамзин, Бедная Лиза
Opis wykładówŹródła literatury i folklor. Początki kultury (hipotezy dotyczące genezy folkloru). Specyfika folkloru (tematyka, problematyka, język, gatunki). Od obrzędu do teatru. Ludowe ideały i ich realizacja (bylina, baśń). Poetyka folkloru (pieśń liryczna). Chrzest i transplantacja kultury (geneza rosyjskiego średniowiecza). Periodyzacja literatury staroruskiej. Świadek epoki (historia latopisarstwa). Od dokumentu do fikcji literackiej (historyzm literatury staroruskiej). Proces sekularyzacji literatury (historia żywotów świętych). Odrodzenie „fałszywe” i prawdziwe. Proces oczyszczania języka (rosyjski klasycyzm). Proces europeizacji kultury rosyjskiej (rosyjskie oświecenie). Przewartościowania kulturowe (rosyjski sentymentalizm). Ku romantyzmowi i realizmowi (dziedzictwo literatury staroruskiej i XVIII-wiecznej).
Cel kształceniaCelem przedmiotu jest zapoznanie studentów z fundamentem literatury rosyjskiej – twórczością ludową oraz powiązaniami literatury dawnej Rusi z bizantyjsko-grecką kultura chrześcijańską. Studenci przyswajają wiedzę o periodyzacji kultury staroruskiej i głównych nurtach literackich, m. in. monumentalizmie staroruskim, baroku, klasycyzmie, oświeceniu, sentymentalizmie, preromantyzmie, początkach realizmu. Na zajęciach są prezentowane i omawiane najważniejsze zjawiska literatury staroruskiej XI-XVIII w.
Literatura podstawowa1) Red. Jakóbiec M., Historia literatury rosyjskiej, t. 1, Warszawa: PWN, 1976 2) Wójcicka U. , Literatura staroruska z elementami historii i kultury dawnej Rusi, Bydgoszcz, 2010 3) Mucha B., Historia literatury rosyjskiej od początków do czasów najnowszych, Wrocław, 2002 4) Dziel. B., Baba Jaga – bogini czy wiejska znachorska? O różnych spojrzeniach wierzenia Słowian. W: Echa Słowiańszczyzny. Na tropie przodków. Red. Agnieszka Suchy, Michał Jeżewski, Katowice, 2015 5) Czajka H., Kreacja bohatera w epice ludowej rosyjskiej i południowosłowiańskiej. W: Z polskich studiów slawistycznych. Seria 6: Literaturoznawstwo. Folklorystyka. Problematyka historyczna. Prace na IX Międzynarodowy Kongres Slawistów w Kijowie 1983, Warszawa, 1983 6) Hodana T., Najnowsze spory o autentyczność „Słowa o wyprawie Igora”, t. 3, , „Przegląd Rusycystyczny” , 2011, s. 5-32 7) Kozak B., Poezja pasyjna Symeona z Połocka, t. XIII, "Acta Neophilologica", 2011, s. 177-189 8) Kozak B., Inspiracje biblijne we wczesnej poezji Symeona z Połocka, t. XV, "Acta Polono-Ruthenica", 2011, s. 7-17
Literatura uzupełniająca1) Пиккио Р., История древнерусской литературы, пер. с итал. И. Деркачевой и др, Москва, 2002 2) Jakubowski W., Łużny R., Literatura staroruska. Antologia, Warszawa: PWN, 1971
UwagiPrzedmiot prowadzony w języku polskim