Blok specjalizacyjny do wyboru

2020Z

Kod przedmiotu1426S2O-BSW1
Punkty ECTS
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzająceHistoria średniowieczna powszechna i Polski, Historia nowożytna powszechna i Polski
Wymagania wstępneZnajomość dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego do końca XVI w.; umiejętność krytycznej analizy treści wykładów
Opis ćwiczeńZajęcia wprowadzające w zakres tematyczny przedmiotu. Historia ziem litewskich do końca XII w. Litwini i ich sąsiedzi w początkach XIII w. Kształtowanie się ziem litewskich za panowania Mendoga (do 1263 r.). Litwa od śmierci Mendoga do śmierci Trojdena. Stosunki społeczne i organizacja wewnętrzna państwa litewskiego do końca XIII w. Pierwsi Giedyminowicze. Historia polityczna – od Witenesa do Kiejstuta i Jagiełły (do 1382 r.). Panowanie Jagiełły – unia z Królestwem Polskim, chrzest Litwy. Walka Witolda o władzę (do ugody ostrowskiej). Umocnienie się Witolda na tronie Wielkiego Księstwa Litewskiego i jego rządy (1401-1430). Od Świdrygiełły do Aleksandra Jagiellończyka (1430-1506). Państwo i społeczeństwo litewskie w XV-XVI w.: organizacja państwa, stosunki społeczne i gospodarcze, religie i kościoły, kultura umysłowa. Polityka zagraniczna w latach 1507-1526. Wojny z Moskwą do roku 1537. Zmiany ustrojowe za ostatnich Jagiellonów.
Opis wykładówI. Zagadnienia wstępne (omówienie tematyki, źródeł i literatury). II/III. Charakterystyka źródeł do genezy Wielkiego Księstwa Litewskiego. IV/V. Przegląd historiografii XIX i XX wieku do początków państwa litewskiego. VI/VII. Rozmieszczenie osadnictwa i jego granice. Bałto-słowianie w dorzeczu Niemna i ich kontakty. VIII/IX. Umiejscowienie średniowiecznej Litwy. X. Proces kształtowania się Wielkiego Księstwa Litewskiego. XI. Mendog – pierwszy władca litewski. XII. Trojden i narodziny nowej dynastii (lata 1269/70-1315). XIII. Rozwój geograficzny i polityczny Wielkiego Księstwa Litewskiego – Giedymin (1316-1341) i następcy. XIV. Podsumowanie zajęć.
Cel kształceniaWielkie Księstwo Litewskie jako państwo nie istnieje już od ponad dwóch stuleci. Mimo upływu lat jest ono obecne w naszym życiu codziennym jako zjawisko historyczne i kulturowe. Celem wykładu jest zapoznanie uczestników z wybranymi zagadnieniami dotyczącymi genezy państwa, przedstawienie najważniejszych wydarzeń i postaci kształtującego się organizmu państwowego. Przedstawiony zostanie długi, skomplikowany i żmudny proces wkraczania państwa litewskiego na arenę międzynarodową, omówione zostaną relacje z sąsiadami, m.in. z Polską, Zakonem Krzyżackim i Rusią Moskiewską. Uczestnicy wykładu będą mieli możliwość zapoznania się z dorobkiem m. in. historiografii polskiej i litewskiej na temat wspólnych dziejów w celu lepszego poznania i zrozumienia a nie eksponowania różnic w odczytywaniu historii. Celem ćwiczeń będzie zapoznanie studentów z historią polityczno-społeczną Wielkiego Księstwa Litewskiego do końca XVI w.
Literatura podstawowa1) Błaszczyk G., Litwa na przełomie średniowiecza i nowożytności 1492-156, Poznań, 2002 2) Kiaupa Z. Kiaupiene J., Kuncevicius A., Historia Litwy od czasów najdawniejszych do 1795 roku, Warszawa, 2008 3) Łowmiański H., Studia nad początkami społeczeństwa i państwa litewskiego, t. 1-2, Wilno, 1931-1932 4) Ochmański J., Historia Litwy, Olsztyn, 1982 5) Nikodem J., Witold wielki książę litewski (1354 lub 1355-27 października 1430), Poznań, 2013
Literatura uzupełniająca1) Nikodem J., Witold wielki książę litewski (1354 lub 1355-27 października 1430), Poznań, 2013
Uwagi