Międzynarodowe systemy ochrony praw człowieka

International systems of human rights protection

2020Z

Kod przedmiotu1928S2-MSO
Punkty ECTS 4
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzająceHistoria ustroju państwa, filozofia, prawo konstytucyjne
Wymagania wstępneZnajomość podstaw prawa konstytucyjnego, podstawowych terminów filozoficznych i ustroju państwa polskiego
Opis ćwiczeńTemat 1-2. Karta Narodów Zjednoczonych. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. Temat 3-4. Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych wraz z protokołami dodatkowym i 2. Temat 5-6. Międzynarodowy Pakt Praw Ekonomicznych, Socjalnych i Kulturalnych. Temat 7-8. Naruszanie praw dziecka we współczesnym świecie. Konwencja o Prawach Dziecka ONZ. Temat 9-10. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i protokoły fakultatywne: 1, 4, 6, 7, 12, 13 i 14. Temat 11-12. Europejska Karta Społeczna (Turyn 18.10.1961) wraz z protokołem Dodatkowym (Strasburg 05.05.1988) i Zmieniającym (21.10.1991). Temat 13. Katalog praw człowieka – podsumowanie przed I kolokwium („wędrujące kartki”). Temat 14-15: Zagrożenia dla bezpieczeństwa ludności autochtonicznej na Warmii i Mazurach po II wojnie światowej. 1. Fragmenty: Karol Małłek, Polskie Mazury, Olsztyn 2011. Temat 16-17. Kolokwium I. Temat 18-19. Akt Końcowy KBWE (1.08.1975 r.). Temat 20. Poprawa Kolokwium I. Temat 21-22. Pokojowa przyszłość oparta na wspólnych wartościach – Unia Europejska. 1. Karta Praw Podstawowych UE. 2. Kompetencje UE w zakresie praw człowieka. 3. Sądowa ochrona praw podstawowych w UE. Temat 23- 25. Uchodźcy we współczesnym świecie. Temat 26. Kolokwium II. Temat 27-28. Zakaz handlu ludźmi. 1. Konwencja w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji z 1950 r., 2. Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z 2000 r. wraz z Protokołem o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi oraz Protokół przeciwko przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną. Temat 29-30. Podsumowanie zajęć i poprawa II Kolokwium.
Opis wykładówTemat 1-2: Pojęcie praw i wolności człowieka – historyczno-filozoficzne aspekty problemu. Temat 3-4: Aksjologiczne założenia źródeł praw człowieka. 1. Prawo pozytywne. 2. Rola i funkcje norm konstytucyjnych. 3. Dokumenty międzynarodowe. 4. Traktaty a prawo wewnętrzne (krajowe). Temat 5-8: Prawa człowieka jako podstawa sprawiedliwości i pokoju na świecie – ONZ-towski system ochrony praw człowieka. 1. Karta Narodów Zjednoczonych (26.06.1945 r. San Francisco). 2. Katalog praw człowieka w systemie ONZ. 3. Implementacja praw człowieka w systemie ONZ. 4. Organy ONZ odpowiedzialne za przestrzeganie praw człowieka. 5. Zastosowanie prawa wojennego do misji pokojowych ONZ. Temat 9-12: Ochrona i rozwój praw człowieka i podstawowych wolności jako podstawa jedności Rady Europy. 1. Geneza powstania RE. 2. Katalog praw człowieka w Radzie Europy (EKPCz i protokoły fakultatywne: 1, 4, 6, 7, 12, 13 i 14; Europejska Karta Społeczna (Turyn 18.10.1961) wraz z protokołem Dodatkowym (Strasburg 05.05.1988) i Zmieniającym (21.10.1991)., ZEKS). 3. Implementacja praw człowieka w systemie Rady Europy. 4. Europejski Trybunał Praw Człowieka. 5. Skarga do ETPCz. 6. Europejska konwencja o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu (wraz z protokołami). Temat 13 - 15: Ochrona praw mniejszości narodowych w Radzie Europy.. 1. Konwencja Ramowa o ochronie mniejszości narodowych (Strasburg 01.02.1995). 2. Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych (Strasburg 05.11.1992). 7. Europejska Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem oraz o przywracaniu pieczy nad dzieckiem 8. Europejska Konwencja o wykonywaniu praw dzieci Temat 13-16: Prawa dziecka w systemie ONZ i RE. 1. Konwencja o prawach dziecka (prawa materialne i proceduralne). 2. Komitet Praw Dziecka. 3. Europejska Konwencja o wykonywaniu praw dziecka (Strasburg 25.01.1996) - (zakres przedmiotowy Konwencji i organ przestrzegania Konwencji). 4. Europejska Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem oraz przywracaniu pieczy nad dzieckiem(Luksemburg 20.05.1980). 5. Łamanie praw dziecka w systemach totalitarnych (film: „Dzieci złego państwa”). Temat 17-18: Ludzki wymiar Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. 1. Akt Końcowy KBWE. 2. Pojęcie i zakres ludzkiego wymiaru KBWE/ OBWE. 3. Mechanizmy kontrolne ludzkiego wymiaru KBWE/OBWE. 4. Ludzki wymiar KBWE a wyzwania przełomu XX i XXI wieku. Temat 19 -20: Zagrożenia dla bezpieczeństwa ludności autochtonicznej na Warmii i Mazurach po II wojnie światowej. 1. Karol Małłek, Polskie Mazury, Olsztyn 2011 – fragmenty. Temat 21 - 24: Ochrona praw człowieka w Polsce. 1. Prawa i wolności człowieka w polskim ładzie konstytucyjnym po 1989 roku. 2. Konstytucja 1997. 3. Trybunał Konstytucyjny. 4. RPO. 5. RPDz. Temat 25-26: Uchodźcy we współczesnym świecie. 1. Konwencja oraz Protokół Dodatkowy do Konwencji dotyczące statusu uchodźców. Temat 27-28: Pozaeuropejskie systemy regionalnej ochrony praw człowieka. 1. System Ligi Państw Arabskich. 2. System afrykański. 3. System międzyamerykański. Temat 29-30: Dyskryminacja rasowa we współczesnym 2. System afrykański. 3. System międzyamerykański. Temat 29-30: Dyskryminacja rasowa we współczesnym świecie. Film: „Niebieskoocy”.
Cel kształceniaCelem kształcenia jest zapoznanie z ochroną praw człowieka w systemach międzynarodowych: ONZ, RE, OBWE, UE, Międzyamerykańskim, arabskim i afrykańskim.
Literatura podstawowa1) T. Astramowicz-Leyk,, Międzynarodowe systemy ochrony praw i wolności człowieka, Olsztyn , OSW, 2009; 2) J. Hołda i in., Prawa człowieka. Zarys wykładu, Wolter Kluwer Polska, 2014 3) T. Astramowicz-Leyk , Prawa człowieka, w: Podstawowe kategorie polityki, INP UWM, 2008 4) G. Michałowska, , Ochrona praw człowieka w Radzie Europy i w Unii Europejskiej,, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2007 5) B. Banaszak i in., System ochrony praw człowieka, Zakamycze, 2005
Literatura uzupełniająca1) R. Kużniar, wyd. Scholar, Prawa człowieka. Prawo, instytucje, stosunki miedzynarodowe, 2004r., tom
Uwagi