Historia służb mundurowych

History of uniformed services

2019Z

Kod przedmiotu2452N1-HISTSLM
Punkty ECTS 3
Typ zajęć Ćwiczenia
Wykład
Przedmioty wprowadzającePrzedmiot realizowany na pierwszym roku
Wymagania wstępneOgólna znajomość dziejów powszechnych i Polski oraz ich periodyzacja
Opis ćwiczeń1. Policja w schyłkowym okresie I Rzeczpospolitej • Ustawa o Komisji Policji z dnia 24 czerwca 1791 r • Ustawa o Komisji Policji (Sejmu Grodzieńskiego, oblatowana w Grodnie 23 listopada 1793) 2. Policja w okresie rozbiorów • Utworzenie Rady Najwyższej Narodowej 28 maja 1794 r. - (w wyjątkach dotyczących powinności Wydziałów Porządku oraz Bezpieczeństwa); • Dekret o organizacji ministerstw - z 7 marca 1808 r. (w wyjątkach dotyczących ministrów policji oraz spraw wewnętrznych); • Dekret o powołaniu komisarzy policyjnych w Księstwie Warszawskim - z 7 marca 1809 r.; • Postanowienie namiestnika o organizacji władz administracyjnych w Królestwie Polskim; 30 września 1816 r., jako dzień ogłoszenia - (w wyjątkach dotyczących policji); • Dekret o organizacji Żandarmerii w Królestwie Polskim - 30 listopada 1816 r., jako dzień ogłoszenia; 3. Policja w II RP • Przepisy z dnia 5 grudnia 1918 r. o organizacji Milicji Ludowej; • Dekret z dnia 9 stycznia 1919 r. o organizacji policji komunalnej; • Dekret z dnia 7 lutego 1919 r. w przedmiocie uzupełnienia przepisów o organizacji Milicji Ludowej; • Ustawa z dnia 24 lipca 1919 r. o Policji Państwowej; • Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o Policji Państwowej; 4. Policja w czasie II wojny światowej • Rozporządzenie o bezpieczeństwie i porządku w Generalnym Gubernatorstwie z dnia 26 października 1939 r. • Odezwa Wyższego Dowódcy SS (Schutzstaffel) i Policji w Generalnym Gubernatorstwie dla okupowanych polskich obszarów • Zarządzenie o organizacji Policji Polskiej w Generalnym Gubernatorstwie • Rozporządzenie Krajowej Rady Ministrów z 1 sierpnia 1944 r. o rozwiązaniu korpusu Policji Państwowej i obowiązkach jego funkcjonariuszów; • Rozporządzenie Krajowej Rady Ministrów z 1 sierpnia 1944 r. o tymczasowej organizacji służby bezpieczeństwa. 5. Policja w PRL • Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 15 sierpnia 1944 r. o rozwiązaniu policji państwowej (tzw. granatowej policji). • Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej; • Dekret z 21 grudnia 1955 r., o organizacji i zakresie działania Milicji Obywatelskiej; • Ustawa z 13 listopada 1956 r. o zmianie organizacji naczelnych organów administracji publicznej w zakresie bezpieczeństwa publicznego; • Ustawa z 14 lipca 1983 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów. 6. Policja w III RP • Ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Opis wykładów1. Policja – narodziny pojęcia i instytucji • Geneza pojęcia policja • Ewolucja policji jako instytucji i funkcji państwa • Policja a służby specjalne w rozwoju dziejowym 2. Polskie instytucje policyjne po odzyskaniu niepodległości. • Polskie organizacje bezpieczeństwa w czasie I wojny światowej; • Policja Państwowa; • Policja woj. Śląskiego; • Korpus Ochrony Pogranicza; • Straż Graniczna; 3. Polscy policjanci i polska policja w czasie II wojny światowej • Policja Polska w Generalnym Gubernatorstwie; • Losy policjantów pod okupacją sowiecką; • Państwowy Korpus Bezpieczeństwa i inne formacje policyjne 4. Aparat policyjny w Polsce Ludowej • Milicja Obywatelska • Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej i inne struktury parapolicyjne; • Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Nawiślańskie Jednostki Wojskowe MSW; • Wojska Ochrony Pogranicza; 5. Organizacja i zadania aparatu policyjnego w Polsce w III RP • Przesłanki przebudowy aparatu policyjnego; • Organizacja i zadania Policji; • Organizacja i zadania instytucji policyjnych; • Centralne Biuro Antykorupcyjne i inne służby specjalne • 6. Międzynarodowe struktury policyjne • Geneza, zadania i organizacja Interpolu; • Geneza, zadania i organizacja Europolu; • Międzynarodowe Stowarzyszenie Policjantów (IPA)
Cel kształceniaPoznanie genezy służb mundurowych i ich ewolucji z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych okresów historycznych. Zrozumienie procesu zawężania materialnego znaczenia pojecia policja oraz powstania inspekcji straży i służb.
Literatura podstawowa1) P. Majer, P. Majer, Ustawy polskiej policji (1791-2011). Źródła z komentarzem, Szczytno 2013. A.Misiuk, 2008r., "Historia Policji w Polsce od X wieku do Współczesności", wyd. WAiP, s.14-216, , WSPol Szczytno, 2013
Literatura uzupełniająca1) A. Letkiewicz, P. Majer, wyd. WSPol, Polska policja , 2016r., tom 2) A.Misiuk, wyd. WSPol, Instytucje bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce. Zarys dziejów (Od X wieku do współczesności), 2011r., tom
Uwagi