Kultura języka

2019Z

Kod przedmiotu1976N1-KULJ
Punkty ECTS 2
Typ zajęć Wykład
Ćwiczenia
Przedmioty wprowadzającePodstawy edukacji polonistycznej
Wymagania wstępneZnajomość współczesnego systemu języka polskiego
Opis ćwiczeńWymowa poprawna i niepoprawna. Ćwiczenia artykulacyjne, dykcyjne, oddechowe. Akcentowanie i frazowanie. Przygotowanie tekstu do prezentacji głosowej. Język w sferze publicznej (język mediów). Współczesny język polski i jego przemiany. Brutalizacja języka. Socjolekty. Błędy językowe, ich uwarunkowania i rodzaje. Analiza błędów na przykładzie tekstów z różnych odmian języka. Grzeczność w komunikacji językowej.
Opis wykładówJęzyk w życiu jednostki i społeczeństwa. Funkcje języka a funkcje tekstu. Język jako wartość. Kultura języka wobec odmian językowych. Postawy użytkowników języka. Kultura języka w znaczeniu wąskim i szerokim. Podstawowe pojęcia: system, tekst, uzus, norma, błąd. Innowacja a błąd. Poprawność językowa, zewnątrzjęzykowe i wewnątrzjęzykowe kryteria poprawności. Sprawność językowa, etyka i estetyka słowa. Manipulacja językowa.
Cel kształceniaZapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami i tendencjami rozwojowymi współczesnej polszczyzny w aspekcie kultury języka. Pogłębienie kompetencji językowej i kultury komunikacji. Wyposażenie studentów w narzędzia pomagające ocenić zjawiska językowe z normatywnego punktu widzenia. Budowanie racjonalnych postaw studentów - użytkowników wobec języka jako systemu oraz tworzonych/odbieranych tekstów.
Literatura podstawowaH. Jadacka, Kultura języka polskiego. Fleksja. Słowotwórstwo. Składnia. PWN, Warszawa 2005; A. Markowski, Kultura języka polskiego. Zagadnienia leksykograficzne. PWN, Warszawa 2007; J. Miodek, Kultura języka w teorii i praktyce. Uniw. Wrocławski, Wrocław1983; J. Miodek, Odpowiednie dać rzeczy słowo. Szkice o współczesnej polszczyźnie, PIW, Warszawa 1993; J. Podracki, Polszczyzna płata nam figle. Medium, Warszawa 1999; J. Podracki, Słowa i ludzie. Szkice o języku polskim i kulturze. Wyd. "Adam", Warszawa 2003; B. Toczyska, Elementarne ćwiczenia dykcji. Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, Gdańsk 2000; B.Toczyska, Kama makaka ma! Wprawki dykcyjne. Glottispol, Gdańsk 1996r.
Literatura uzupełniająca1) J. Bralczyk, Język na sprzedaż., wyd.GWP, Gdańsk 2004r,, 2) M. Głowiński, Nowomowa po polsku.,. "Pen", Warszawa,1990;r,, 3) A. Markowski (red.), Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN., wyd.PWN, Warszawa 2002r,, 4) J. Podracki, Język w mediach elektronicznych,awnictwo Naukowe Semper, Warszawa, 2008r,
Uwagi